به گزارش مجله ماشین، بسیاری از خودروهای برقی به‌عنوان راه‌حلی برای کاهش آلودگی هوا معرفی می‌شوند، چراکه آلایندگی خروجی اگزوز ندارند. اما تحقیقات جدید نشان می‌دهد با گسترش خودروهای برقی، نوع دیگری از آلودگی بیش از گذشته مورد توجه قرار گرفته است: آلودگی ناشی از سایش لاستیک‌ها.

آلودگی نامرئی که از لاستیک‌ها آزاد می‌شود

هنگام حرکت هر خودرو، لاستیک‌ها به‌دلیل تماس مداوم با آسفالت، به‌تدریج ساییده می‌شوند. این سایش باعث آزاد شدن ذرات بسیار ریز لاستیک در هوا، خاک و آب می‌شود؛ ذراتی که به‌راحتی وارد زنجیره غذایی شده و در نهایت به بدن انسان می‌رسند.

اگرچه این حوزه هنوز در حال بررسی علمی است، اما نتایج اولیه نگران‌کننده‌اند. مرور مطالعات منتشرشده در نشریات علمی نشان می‌دهد ذرات حاصل از سایش لاستیک می‌توانند آثار منفی جدی بر گیاهان، جانوران و سلامت انسان داشته باشند.

چرا خودروهای برقی سهم بیشتری دارند؟

هر لاستیک سواری در طول عمر خود می‌تواند حدود ۳ تا ۴ کیلوگرم از وزنش را از دست بدهد. از آنجا که خودروهای برقی معمولاً سنگین‌تر از خودروهای بنزینی هستند، فشار بیشتری به لاستیک وارد می‌کنند و سایش سریع‌تر رخ می‌دهد.
در برخی گزارش‌ها حتی عنوان شده عمر لاستیک بعضی خودروهای برقی به کمتر از ۱۰ هزار کیلومتر می‌رسد.

چه چیزی لاستیک را سمی می‌کند؟

اگرچه لاستیک طبیعی از شیره درختان تولید می‌شود و تجزیه‌پذیر است، اما لاستیک‌های امروزی تنها حدود ۴۰٪ طبیعی و ۶۰٪ مصنوعی هستند. بخش مصنوعی آن‌ها از مشتقات نفتی ساخته می‌شود و حاوی ترکیبات شیمیایی مضر است.

مطالعات نشان می‌دهد:

• ذرات لاستیک، یکی از بزرگ‌ترین منابع ریزپلاستیک‌ها در محیط‌زیست هستند

• تا ۹۰٪ ریزپلاستیک‌های شسته‌شده از جاده‌ها در بارندگی می‌تواند ناشی از لاستیک‌ها باشد

• حدود ۴۵٪ ریزپلاستیک‌های موجود در خاک و آب به سایش لاستیک‌ها مربوط است

بررسی‌ها بیش از ۲۴۰۰ ترکیب شیمیایی مختلف را در لاستیک‌ها شناسایی کرده‌اند. یکی از خطرناک‌ترین آن‌ها ماده‌ای به نام 6PPD است که پس از واکنش با ازن هوا به ترکیبی سمی تبدیل می‌شود؛ ترکیبی که باعث مرگ ماهی‌ها شده و اکنون ارتباط آن با اختلالات عصبی در انسان نیز در حال بررسی است.

علاوه بر این، دوده صنعتی (کربن بلک) که بخش بزرگی از لاستیک را تشکیل می‌دهد، جزو ذرات معلق ریز محسوب می‌شود؛ ذراتی که طبق آمار جهانی، با میلیون‌ها مورد مرگ زودرس در سال ارتباط دارند.

آیا همه لاستیک‌ها به یک اندازه آلاینده هستند؟

خیر. تحقیقات نشان می‌دهد طراحی و ترکیب مواد لاستیک نقش مهمی در میزان سایش و آلودگی دارد. برخی برندهای مطرح جهانی سرمایه‌گذاری گسترده‌ای برای کاهش سایش انجام داده‌اند و موفق شده‌اند میزان ذرات آزادشده را به‌طور قابل‌توجهی کاهش دهند.

البته این موضوع پیچیدگی‌هایی هم دارد؛ چراکه برخی مواد کاهنده سایش ممکن است خودشان ترکیبات شیمیایی مضر دیگری داشته باشند.

خطرناک‌ترین زمان: لاستیک نو یا لاستیک کهنه؟

برخلاف تصور عمومی، لاستیک‌ها در تمام عمر خود به یک میزان ذره تولید نمی‌کنند:

• لاستیک نو در ابتدا ذرات نسبتاً زیادی آزاد می‌کند (به‌دلیل لایه‌های باقی‌مانده از فرایند تولید)

• پس از مصرف حدود ۴۰٪ آج، میزان ذرات کاهش می‌یابد

• اما زمانی که بیش از ۷۰٪ آج از بین می‌رود، میزان ذرات آزادشده می‌تواند تا ۳ برابر افزایش یابد

نکته نگران‌کننده‌تر این است که ذرات لاستیک‌های کهنه ریزتر هستند و راحت‌تر وارد ریه‌ها و جریان خون انسان می‌شوند. به همین دلیل برخی دانشمندان از گرد لاستیک به‌عنوان «DDT نسل ما» یاد می‌کنند.

برچسب ها: تایر