روند تشکیل سرمایه ثابت در اقتصاد ایران بار دیگر نزولی شده و چشم‌انداز اقتصاد بلندمدت کشور را با ابهام‌های جدی رو‌به‌رو کرده است. طبق گزارش‌های رسمی، رشد تشکیل سرمایه ثابت ناخالص در تابستان امسال به منفی ۴.۸ درصد سقوط کرده؛ این رقم پایین‌ترین میزان این متغیر، در طول چهار سال و نیم اخیر است و نسبت به فصل گذشته با کاهش ۲.۹ واحد درصدی رو‌به‌رو شده است.

اقتصاددانان هشدار می‌دهند که در اقتصادی سرمایه‌بر مانند ایران، کاهش سرمایه‌گذاری، ظرفیت‌های تولیدی را محدود می‌کند و به فرسایش موجودی سرمایه، افت بهره‌وری و کاهش توان رشد در سال‌های آینده منجر می‌شود؛ اما ادامه وضعیت موجود به کجا ختم خواهد شد؟

توقف طرح‌های توسعه در کشور 

فرشید شکرخدایی، رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران و در پاسخ به سوالی مبنی بر اینکه «شرایط کنونی و وضعیت تعلیق ایران در جنگ یا صلح با آمریکا چه تاثیری روی کسب و کار‌ها داشته است؟» گفت: در شرایط تعلیق، شاهد عدم تصمیم‌گیری سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری و متوقف شدن طرح‌های توسعه‎‌ای هستیم. 

وی افزود: در چنین شرایطی، استراتژی سرمایه‌گذاران، حفظ وضع موجود می‌شود، زیرا در این شرایط، سرمایه‌گذاران دیگر به فکر توسعه و حفظ اشتغال نیستند و تنها درصدد حفظ بنگاه خود هستند. 

نرخ منفی تشکیل سرمایه در ایران

رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با هشدار نسبت به ادامه شرایط تعلیق در کشور و آسیب آن برای کسب و کارها، گفت: ادامه شرایط تعلیق، بی‌شک کسب و کار‌ها را دچار فرسودگی می‌کند. 

شکرخدایی در پاسخ به این سوال که «شرایط تعلیق چقدر به کسب و کار‌های داخلی ضربه زده است؟» گفت: نرخ تشکیل سرمایه در ایران ۸ سال است که منفی است؛ به این معنا که سرمایه‌گذاری‌هایی که انجام می‌شود، تکافوی استهلاک سرمایه قبلی را نمی‌کند، چون باید بیشتر از چیزی که مستهلک می‌شود سرمایه‌گذاری کنیم تا نرخ تشکیل سرمایه مثبت شود.

عدم تمایل سرمایه‌گذاران برای سرمایه‌گذاری 

رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با بیان اینکه وقتی نرخ تشکیل سرمایه منفی می‌شود، یعنی ما به اندازه کافی سرمایه‌گذاری نمی‌کنیم، گفت: از یکسو عدم امکان سرمایه‌گذاری خارجی و ازسوی دیگر عدم تمایل سرمایه‌گذاران داخلی برای سرمایه‌گذاری به دلیل شرایط تعلیق موجب شده که نرخ تشکیل سرمایه در ایران منفی شود. 

شکرخدایی ادامه داد: وقتی تعلیق زیاد شود، انگیزه سرمایه‌‎گذاری کم می‌شود. در چنین شرایطی، سرمایه‌گذاران در انتظار نتیجه این تعلیق می‌مانند و مهم‌ترین منبعی که در کشور هدر می‌رود، زمان است. 

۱۰ سالی که می‌توانست زمان شکوفایی اقتصاد باشد از دست رفت!

رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران با بیان اینکه آنچه موجب اعتراض نسل جدید شده، از بین رفتن فرصت‌هاست، گفت: عدم تصمیم‌گیری در نهاد‌های تصمیم‌گیر موجب شده که همه کار‌ها معطل بماند و ما به عینه شاهد هستیم که در حاکمیت، دولت و مجلس، همه کار‌ها به عقب می‌افتد. 

شکرخدایی افزود: سرمایه‌ها در چنین شرایطی به سمت دارایی‌هایی مانند طلا و دلار می‌رود؛ ولی آنچه از بین می‌رود و نمی‌توان جایگزین کرد، عمر است. ما یک بازه ۱۰ ساله را در زمینه سرمایه‌گذاری در کشور از دست دادیم.

رئیس کمیسیون سرمایه‌گذاری و تامین مالی اتاق بازرگانی، صنایع، معادن و کشاورزی ایران گفت: نه‌تنها خارجی‌ها در ایران سرمایه‌گذاری نمی‌کنند، بلکه خود ایرانیان نیز در کشور سرمایه‌گذاری نمی‌کنند.

شکرخدایی با تاکید بر اینکه باید درِ کشور را باز کنیم و خود را برای این کار آماده کنیم، گفت: اقتصاد باید محور کشور باشد، این در حالی است که اقتصاد در حال حاضر یار کمکی است یعنی ایدئولوژی و سیاست چرخ اصلی است و اقتصاد چرخ پنجم است. هر زمانی که اقتصاد چرخ اصلی شد، آن زمان محور‌های این چرخ درست خواهد شد.